Ta inwestycja ma powstrzymać wysychanie jeziora na Mazurach

W środę, 27 marca 2026 roku, wykonano ważny krok w stronę stabilizacji gospodarki wodnej w gminie Świętajno. Podpisanie umowy na sporządzenie dokumentacji projektowej zadania pod nazwą „Zwiększenie retencji w jeziorze Spychowskim” to sygnał, że walka z postępującym obniżaniem się poziomu wód wchodzi w fazę realizacyjną.

Inwestycja o wartości ponad 141 tysięcy złotych (za sam etap projektowy) ma stać się tamą dla negatywnych skutków zmian klimatu, które coraz dotkliwiej dotykają warmińsko-mazurskie pojezierza.

Hydrologiczny alarm dla Krutyni

Jezioro Spychowskie, będące istotnym ogniwem jednego z najpiękniejszych szlaków kajakowych Europy – rzeki Krutyni – od lat boryka się z problemem uciekającej wody. Systematyczny spadek jej poziomu to nie tylko kwestia estetyki czy turystyki. To przede wszystkim postępująca degradacja ekosystemu. Płytka woda szybciej się nagrzewa, co sprzyja zakwitom sinic, pogarsza warunki bytowania ryb i prowadzi do zanikania trzcinowisk, będących ostoją dla ptactwa.

Problem nie ogranicza się jednak do samej niecki jeziora. Jak podkreślają specjaliści z RZGW, spadek retencji w tym miejscu uderza w cały układ hydrologiczny rzeki. Bez interwencji, zaburzone stosunki wodne mogłyby doprowadzić do nieodwracalnych zmian w dolinie Krutyni.

Technologia w służbie naturze. Bystrze i przepławka

Sercem planowanej inwestycji na Strudze Spychowskiej ma być urządzenie wodne o charakterze bystrza lub bystrotoku. W przeciwieństwie do tradycyjnych, betonowych jazów, bystrze imituje naturalny, kamienisty odcinek rzeki o znacznym spadku.

Mazury wysychają mimo deszczu – alarm naukowców o kryzysie wodnym w regionie

Woda znika – nie tylko z jeziorJak informują naukowcy na antenie Radia Olsztyn, zjawisko wysychania zbiorników wodnych trwa od kilku lat. Choć nie dotyczy wszystkich akwenów, to w wielu przypadkach jest już widoczne...

Dlaczego to rozwiązanie jest przełomowe? Bystrze pozwala na skuteczne spiętrzenie wody i stabilizację poziomu jeziora, jednocześnie napowietrzając płynącą wodę, co poprawia jej parametry fizykochemiczne.

Kluczowym elementem projektu jest również przepławka. To specjalna konstrukcja, która przywraca rzece jej „ciągłość ekologiczną”. W wielu miejscach w Polsce stare budowle hydrotechniczne stały się barierami nie do przebycia dla organizmów wodnych. Przepławka w Spychowie ma zapewnić rybom swobodną migrację, co jest niezbędne dla zachowania bioróżnorodności i zdrowej populacji lokalnych gatunków.

Ekonomia i społeczeństwo

Inwestycja w Spychowie to nie tylko działanie prośrodowiskowe, ale także przedsięwzięcie uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Stabilny poziom wody w jeziorze to fundament lokalnej turystyki, na której opiera się byt wielu mieszkańców regionu. Przeciwdziałanie skutkom suszy to także ochrona okolicznych gruntów rolnych i leśnych przed nadmiernym przesuszeniem.

Obecny etap prac obejmuje opracowanie kompleksowej dokumentacji projektowej. Stanowi ona niezbędny fundament do uzyskania decyzji administracyjnych, w tym pozwoleń wodnoprawnych oraz ocen oddziaływania na środowisko. Dopiero po zamknięciu tego etapu możliwe będzie ogłoszenie przetargu na właściwe roboty budowlane.

Całkowity koszt przygotowania dokumentacji to 141 450,00 zł. Choć kwota ta dotyczy jedynie projektu, inwestycja już teraz jest postrzegana jako jedna z priorytetowych w regionie. Efektem końcowym ma być wzmocniony system retencyjny, który – niczym naturalna gąbka – będzie gromadził wodę w okresach mokrych i oddawał ją w czasie suszy, chroniąc Mazury dla przyszłych pokoleń.

Jezioro Świętajno na Mazurach – raport nie wyjaśnia problemu zanikania wody

Problem narasta od latWedług danych, w ostatnich latach poziom wody w Jeziorze Świętajno spadł o około pół metra. To zmiana, którą widać gołym okiem – linia brzegowa cofa się, a miejsca dawniej dostępne dla...